Bilmeniz gereken ilk mantar!
...Bilmeniz gereken ilk mantar!
Mantar dünyasına adım atarken öğrenilmesi gereken ilk ve en önemli mantar, spesifik bir türden ziyade "Köy Göçüren" (Death Cap / Amanita phalloides) mantarıdır.
Bunun nedeni çok nettir: Mantar toplarken veya incelerken ilk kural lezzetli olanları bulmak değil, önce hayatta kalmaktır.
Köy Göçüren (Amanita phalloides)
Dünyadaki ve Türkiye’deki ölümcül mantar zehirlenmelerinin yaklaşık %90'ından bu mantar tek başına sorumludur.
Neden İlk Bu? Çok yaygındır, ormanlık alanlarda sıkça görülür ve en tehlikelisi, tadının ve kokusunun güzel (hafif tatlımsı) olmasıdır. Bir tek şapkası bile yetişkin bir insanı öldürmeye yeterlidir.
Nasıl Tanınır? Genellikle zeytin yeşili, sarımsı veya beyazımsı bir şapkası vardır. Sapında bir yüzük (etek) ve toprağa gömülü kısmında bir kadeh/kese (volva) bulunur.
...Büyük bir hata!
Sıradan bir avcı ormana çıktığında gözleri zeytin yeşili, sarımsı ya da hafif esmer bir şapka arar. Ancak doğa, en tecrübeli gözleri bile yanıltmak için bazen pigmentleri tamamen devre dışı bırakır ve karşınıza bembeyaz bir kabus çıkarır.
Köy Göçüren mantarının albino (tamamen beyaz) varyasyonları, onu doğadaki en büyük illüzyonist haline getirir. Çünkü beyaz bir Köy Göçüren; marketlerde görmeye alıştığınız zararsız Kültür Mantarı (Agaricus bisporus) veya çayırlarda sıkça toplanan nefis İçi Kızıl Mantarı (Agaricus campestris) ile neredeyse birebir aynı görünür!
Temel Kural: Sapının altında hem belirgin bir yüzük (etek) hem de dip kısmında kadeh benzeri bir kese (volva) olan beyaz lamelli mantarlardan kesinlikle uzak durulmalıdır. Ancak hayati bir detayı asla unutmayın: Sapın üzerindeki o zarif yüzük, şiddetli bir yağmurla, rüzgarla, böceklerin kemirmesiyle veya mantarın yaşlanmasıyla yıpranıp tamamen düşmüş olabilir. Bu yüzden sapta yüzük görememek o mantarı asla güvenli yapmaz; dipteki kese ve kar beyazı lameller şüphe duymanız için tek başına yeterlidir.
