Türkiye'de her mevsim hangi mantarları yiyebiliriz?
.jpg)
Doğadan toplanan yabani mantarların mevsimleri kısa, peşinden koşması heyecanlı olsa da, mutfakta canımız ne zaman mantarlı bir yemek çekse imdadımıza yetişen gizli kahramanlarımız var: Kültür mantarları.
Türkiye'de modern iklimlendirmeli tesislerde ve özel seralarda yetiştirilen bu türler; dışarıda kar da yağsa, kavurucu sıcaklar da olsa yılın 365 günü semt pazarlarında ve market raflarında yerlerini alır. Zehirlenme riski taşımamaları, bütçe dostu olmaları ve pratiklikleriyle mutfaklarımızın vazgeçilmezi olan bu kültür mantarlarını yakından tanıyalım.
1. Beyaz Kültür Mantarı (Agaricus bisporus)
Türkiye’de "mantar" denildiğinde 7’den 70’e herkesin aklına gelen ilk tür budur. Kar beyazı rengi, pürüzsüz yuvarlak şapkası ve hafif aromasıyla tezgahların en çok satan lideridir.
Mutfaktaki Kullanımı: Nötr bir lezzet profiline sahip olduğu için girdiği her yemeğin sosunu ve baharatını sünger gibi içine çeker. Soteden çorbaya, pizzadan et yemeklerinin garnitürüne kadar her tarife kusursuz uyum sağlar.
Neden Yıl Boyu Var? Sıcaklığı, nemi ve havalandırması tamamen bilgisayar kontrollü odalarda, sterilize edilmiş özel kompost üzerinde yetiştirildiği için doğadaki mevsim şartlarından hiç etkilenmez.
2. İstiridye Mantarı / Yaprak Mantarı (Pleurotus ostreatus)
Son yıllarda Türkiye'deki popülaritesi adeta patlama yapan, pazarlarda kilogramla ya da şık paketlerde sıkça görmeye başladığımız bir diğer tür ise İstiridye mantarıdır. Doğada ağaç gövdelerinde istiridye kabuğu gibi kat kat büyüdüğü için bu ismi almıştır.
Mutfaktaki Kullanımı: Etsi, sıkı ve lifli dokusu nedeniyle özellikle vejetaryen ve vegan mutfağında "bitkisel et" olarak adlandırılır. Yüksek ısıda mühürlendiğinde veya tereyağında döküm tavada pişirildiğinde biftek lezzetini aratmaz. Sulu yemekler yerine fırınlama, ızgara veya soteleme için idealdir.
Neden Yıl Boyu Var? Pamuk çekirdeği kabuğu, saman ve talaş karışımlarından hazırlanan özel poşetlerde, kapalı seralarda yıl boyunca kesintisiz olarak üretilebilir.
3. Kestane Mantarı & Portobello (Kahverengi Kültür Mantarı)
Beyaz kültür mantarının yakın akrabası olan bu tür, genetik olarak kahverengi şapkaya sahiptir. Pazarlarda ve marketlerde "Kestane mantarı" adıyla, iyice büyüyüp şapkası açılmış devasa formları ise "Portobello" olarak satılır.
Mutfaktaki Kullanımı: Beyaz kültür mantarına kıyasla su oranı daha düşüktür; bu sayede pişerken suyunu hemen salmaz ve formunu korur. Topraksı, fındıksı ve daha yoğun bir aromaya sahiptir. Fırında mantar dolması, gurme makarnalar ve fırın yemekleri için mükemmel bir tercihtir.
Neden Yıl Boyu Var? Tıpkı beyaz akrabası gibi kapalı kompost tesislerinde üretildiği için dört mevsim taze olarak hasat edilir.